Nie zawsze pojawiają się od razu. Niektóre stają się widoczne dopiero po wielu miesiącach lub latach regularnego wystawiania skóry na słońce. Dlatego skuteczna ochrona przeciwsłoneczna to jeden z najważniejszych elementów profilaktyki przebarwień i fotostarzenia. Jak pozbyć się przebarwień na twarzy od słońca? 

Dlaczego słońce powoduje przebarwienia?

Za kolor skóry odpowiada melaninaczyli naturalny barwnik produkowany przez melanocyty. Promieniowanie UV pobudza te komórki do zwiększonej aktywności. Wytwarzana melanina ma chronić skórę przed szkodliwym działaniem promieniowania, ale gdy produkowana jest w nadmiarze lub nierównomiernie rozprowadzana, pojawiają się ciemniejsze obszary. Tak powstają przebarwienia skóry na twarzy od słońca.

 

Jak promieniowanie UVA i UVB wpływa na skórę?

Promieniowanie ultrafioletowe (UV) jest częścią promieniowania słonecznego i obejmuje przede wszystkim docierające do powierzchni Ziemi promieniowanie UVA i UVB. Oba zakresy oddziałują na skórę, ale różnią się właściwościami fizycznymi i głębokością penetracji.

Promieniowanie UVB ma krótszą długość fali i działa przede wszystkim na naskórek. Jest główną przyczyną rumienia i oparzeń słonecznych, a także może powodować bezpośrednie uszkodzenia DNA komórek skóry. UVB uczestniczy również w procesach prowadzących do powstawania opalenizny i przebarwień.

Promieniowanie UVA ma dłuższą długość fali i przenika głębiej – do skóry właściwej. Jego działanie wiąże się przede wszystkim z powstawaniem stresu oksydacyjnego, uszkodzeniem struktur odpowiedzialnych za prawidłową kondycję skóry oraz procesami fotostarzenia. UVA może również przyczyniać się do zaburzeń pigmentacji i nasilać istniejące przebarwienia.

W kontekście przebarwień na twarzy od słońca znaczenie ma więc nie tylko UVB odpowiedzialne za oparzenia. Długotrwała ekspozycja na UVA może pobudzać procesy związane z melanogenezą i sprzyjać utrwalaniu zaburzeń pigmentacji. Co więcej, w przypadku niektórych zmian, zwłaszcza melasmy, znaczenie może mieć również światło widzialne (VIS).

Badania wskazują, że zwłaszcza światło widzialne z zakresu niebieskiego może nasilać melanogenezę i przyczyniać się do powstawania lub utrzymywania przebarwień, szczególnie u osób z melasmą. Dlatego w tej grupie istotne może być stosowanie preparatów zapewniających nie tylko ochronę przed UVA i UVB, ale również przed światłem widzialnym, np. poprzez zastosowanie odpowiednio dobranych filtrów i składników zwiększających ochronę w tym zakresie. 

Warto również pamiętać, że promieniowanie UV stanowi jedynie niewielką część całego promieniowania słonecznego docierającego do powierzchni Ziemi – szacunkowo około 10%. W obrębie promieniowania ultrafioletowego zdecydowanie większy udział ma jednak UVA, które odpowiada za około 95% promieniowania UV docierającego do powierzchni Ziemi, podczas gdy pozostałe około 5% stanowi UVB. UVA jest obecne przez cały rok i jego natężenie zmienia się mniej gwałtownie w ciągu dnia i wraz z porą roku niż w przypadku UVB. Promieniowanie UVA może docierać do skóry podczas codziennej aktywności na zewnątrz, a w pewnym stopniu przenika również przez szyby. Z tego względu ekspozycja na UVA nie ogranicza się wyłącznie do intensywnego słońca czy letnich miesięcy. 

Dlatego w profilaktyce przebarwień warto wybierać fotoprotekcję o szerokim spektrum działania, zapewniającą ochronę zarówno przed promieniowaniem UVA, jak i UVB. W przypadku osób ze skłonnością do melasmy szczególne znaczenie może mieć również ochrona przed światłem widzialnym (VIS). Stanowi ono około 40% promieniowania słonecznego docierającego do powierzchni Ziemi i, w przeciwieństwie do promieniowania UV, jest widoczne dla ludzkiego oka. 

Jak wyglądają przebarwienia po opalaniu?

Brązowe plamy po opalaniu nie zawsze wyglądają tak samo. Mogą być niewielkie i pojedyncze albo tworzyć większe, nieregularne obszary.

Jakie występują najczęściej? 

  • Plamy soczewicowate – płaskie, brązowe lub ciemnobrązowe zmiany, nierzadko powstają po wieloletniej ekspozycji na słońce.
  • Piegi – niewielkie brązowe plamki związane przede wszystkim z predyspozycjami genetycznymi. Pod wpływem słońca stają się ciemniejsze i bardziej widoczne.
  • Przebarwienia pozapalne – mogą pojawić się w miejscu wcześniejszego stanu zapalnego, podrażnienia, zmian trądzikowych czy oparzenia słonecznego. 
  • Melasma – zwykle przyjmuje postać większych, nieregularnych i często symetrycznych brązowych plam. Słońce może ją wyraźnie zaostrzać, ale jej podłoże jest bardziej złożone i obejmuje również czynniki hormonalne oraz genetyczne.

Jeżeli zmiana szybko się powiększa, zmienia kolor lub kształt albo wygląda inaczej niż pozostałe znamiona, nie należy zakładać, że jest zwykłym przebarwieniem. W takiej sytuacji potrzebna jest ocena dermatologiczna.

Przebarwienia po opalaniu – kiedy pojawiają się najczęściej?

Ryzyko powstawania przebarwień rośnie wraz z intensywnością i czasem ekspozycji na promieniowanie UV. Szczególnie dużo uwagi należy poświęcić okresowi wiosenno-letniemu, kiedy ekspozycja na słońce jest większa.

Nie oznacza to jednak, że problem dotyczy wyłącznie wakacji. Promieniowanie UVA działa również poza sezonem letnim, dlatego przy skłonności do przebarwień ochrona skóry powinna być elementem codziennej pielęgnacji. 

Czy przebarwienia na twarzy od słońca znikają same?

Niektóre przebarwienia mogą z czasem stać się mniej widoczne, jednak nie zawsze ustępują samoistnie. W okresie jesienno-zimowym, gdy ekspozycja na promieniowanie słoneczne jest zwykle mniejsza, część zmian może stopniowo blednąć. 

Jest to związane m.in. z naturalnym procesem odnowy naskórka, podczas którego przebarwione komórki są stopniowo usuwane z jego powierzchni. Nie oznacza to jednak, że każda zmiana zniknie bez śladu – wiele zależy od jej rodzaju, głębokości, czasu trwania oraz indywidualnych predyspozycji. Przebarwienia utrwalone lub położone głębiej w skórze mogą wymagać odpowiednio dobranego postępowania dermatologicznego. 

Nie oznacza to jednak, że domowa pielęgnacja jest bez znaczenia. Wręcz przeciwnie. Właściwe kosmetyki mogą wspierać wyrównanie kolorytu, a przede wszystkim zapobiegać powstawaniu kolejnych zmian.

Przebarwienia na twarzy od słońca – domowe sposoby

Najważniejszym elementem postępowania jest regularna fotoprotekcja, ale w pielęgnacji skóry ze skłonnością do przebarwień istotne jest kompleksowe podejście. Dobra pielęgnacja domowa może uzupełniać codzienną ochronę przeciwsłoneczną, a w przypadku nasilonych lub utrwalonych zmian lekarz dermatolog może zalecić dodatkowe leczenie. Poszczególne elementy postępowania nie wykluczają się, lecz wzajemnie uzupełniają, pomagając ograniczać powstawanie nowych przebarwień i wspierać redukcję już istniejących. 

W codziennej pielęgnacji warto przede wszystkim:

  • stosować SPF 30-50+ – przy skłonności do przebarwień warto wybierać preparaty z wysoką lub bardzo wysoką ochroną przed UVA i UVB, najlepiej SPF 50+. Natomiast w przypadku przebarwień o podłożu hormonalnym, takich jak melasma, szczególne znaczenie może mieć również ochrona przed światłem widzialnym (VIS), zwłaszcza przed jego zakresem niebieskim. Warto więc zwracać uwagę na produkty, które oprócz ochrony UVA i UVB zapewniają także ochronę przed światłem widzialnym,
  • nakładać produkt odpowiednio obficie – na twarz zastosuj około 2 mg/cm², co w praktyce odpowiada mniej więcej dwóm długościom palca wskazującego i środkowego produktu, 
  • ponawiać aplikację – podczas przebywania na słońcu mniej więcej co 2 godziny, a także po kąpieli, spoceniu się lub wytarciu ręcznikiem, 
  • dodatkowo chronić twarz – wybieraj kapelusz z rondem o szerokości co najmniej 7,5 cm; pomocne są również okulary z filtrem UV, 
  • ograniczać ekspozycję – szczególnie przy wysokim indeksie UV; w godzinach około 10:00-16:00 szukaj cienia i unikaj długiego przebywania w pełnym słońcu, 
  • nie dopuszczać do poparzeń słonecznych – zaczerwienienie i pieczenie skóry to sygnał, aby natychmiast przerwać ekspozycję, 
  • stosować pielęgnację ukierunkowaną na wyrównanie kolorytu – można sięgać po kosmetyki zawierające niacynamid, witaminę C lub kwas azelainowy, ale przy utrwalonych przebarwieniach warto skonsultować leczenie z dermatologiem.

Jaki krem na przebarwienia słoneczne wybrać?

Jeżeli problemem są przebarwienia na twarzy od słońca, kosmetyk SPF powinien być przede wszystkim dobrze dopasowany do skóry. Dzięki temu łatwiej stosować go każdego dnia.

W linii Bioderma Photoderm znajdują się różne formuły, od lekkich fluidów po produkty przeznaczone do skóry tłustej, naczynkowej czy wrażliwej. 

Photoderm Spot-Age SPF 50+

Photoderm Spot-Age SPF 50+ to żel-krem przeznaczony do ochrony skóry twarzy przed promieniowaniem UVA i UVB oraz wspierania profilaktyki fotostarzenia i powstawania plam pigmentacyjnych. Formuła łączy ochronę przeciwsłoneczną z działaniem antyoksydacyjnym  i zawiera witaminę C i witaminę E. Produkt zapewnia również nawilżenie i jest wodoodporny, dlatego może być stosowany jako element codziennej pielęgnacji skóry narażonej na działanie słońca.

Photoderm M SPF 50+

W przypadku melasmy, czyli przebarwień często związanych m.in. ze zmianami hormonalnymi, szczególne znaczenie ma ochrona nie tylko przed UVA i UVB, ale również przed światłem widzialnym, zwłaszcza światłem niebieskim. W tym celu przeznaczony jest Photoderm M SPF 50+, dostępny w kilku wariantach kolorystycznych.

Produkt zapewnia bardzo wysoką ochronę przeciwsłoneczną i został opracowany z myślą o skórze z tendencją do przebarwień. Zawiera również pigmenty, które pomagają wyrównać koloryt skóry, oraz glabrydynę wspierającą ograniczanie procesu pigmentacji. Formuła zapewnia także matowe wykończenie i może być stosowana podczas ciąży i karmienia piersią.

Photoderm XDefense Ultra-Fluid SPF 50+

Dobrym rozwiązaniem dla osób poszukujących lekkiej, niewidocznej ochrony na co dzień może być również Photoderm XDefense Ultra-Fluid SPF 50+. Ultralekka formuła zapewnia bardzo wysoką ochronę przed promieniowaniem UV, a technologia zastosowana w produkcie obejmuje również ochronę przed światłem widzialnym i podczerwonym.

Produkt zapewnia do 8 godzin nawilżenia i matowe wykończenie. Jest dostępny w wersji bezbarwnej oraz w wariantach kolorystycznych, dzięki czemu można dopasować go do swoich preferencji i potrzeb skóry.

Czy można opalać się bez przebarwień?

Nie da się zagwarantować, że opalanie nigdy nie doprowadzi do zmian pigmentacyjnych. Można natomiast znacznie ograniczyć ryzyko ich powstania. Najważniejsza jest konsekwentna fotoprotekcja, odpowiednio wysoki SPF, właściwa ilość produktu, reaplikacja i dodatkowa ochrona fizyczna. 

Dlatego jeśli chcesz cieszyć się słońcem bez późniejszej walki z brązowymi plamami na twarzy, zacznij od najprostszego kroku, czyli codziennego stosowania produktów z SPF. W linii Bioderma Photoderm znajdziesz formuły dopasowane do różnych rodzajów skóry i sposobów stosowania. Powstają one w naszym laboratorium pod czujnym okiem ekspertów, więc masz pewność, że to bezpieczne formuły.

Photoderm SPOT-AGE SPF 50+

Antyoksydacyjny krem zapobiegający powstawaniu przebarwień i zmarszczek

Fotostarzenie Skóra z przebarwieniami

Photoderm M SPF 50+ jasny

Krem do skóry z tendencją do przebarwień (odcień jasny)

Skóra z przebarwieniami

Photoderm XDefense Ultra-Fluid SPF50+ Invisible - fluid przeciwsłoneczny

Ochronny ultralekki fluid SPF 50+ o działaniu detoksykującym - bezbarwny

Wszystkie rodzaje skóry

Photoderm Aquafluide SPF 50+

Ultralekki fluid do skóry normalnej (bezbarwny)

Wszystkie rodzaje skóry Skóra wrażliwa

Przebarwienia posłoneczne powstają przede wszystkim w wyniku nadmiernej ekspozycji skóry na promieniowanie słoneczne, które pobudza produkcję melaniny.

Mogą mieć postać pojedynczych, płaskich plam lub większych, nieregularnych zmian. Najczęściej są brązowe lub ciemnobrązowe.

Niektóre przebarwienia mogą z czasem blednąć, ale część utrzymuje się przez lata. Duże znaczenie ma ich rodzaj, głębokość oraz dalsza ekspozycja na słońce.

Podstawą jest ochrona przed słońcem, czyli codzienny krem z filtrem SPF 50+. W pielęgnacji mogą pomóc również składniki aktywne wspierające wyrównanie kolorytu skóry.

Stosuj przez cały rok krem z wysoką ochroną przeciwsłoneczną, ograniczaj ekspozycję na promieniowanie słoneczne i dodatkowo chroń twarz kapeluszem oraz okularami.

Tak, ale sposób terapii zależy od rodzaju zmiany. Dermatolog może zalecić odpowiednią pielęgnację, peelingi chemiczne lub inne zabiegi.

W pielęgnacji mogą sprawdzić się dermokosmetyki zawierające niacynamid, witaminę C czy kwas azelainowy. Najważniejszy pozostaje jednak krem z filtrem SPF o szerokim spektrum ochrony.

Nie można całkowicie wykluczyć ich powstawania, ale można znacznie ograniczyć ryzyko. Kluczowe są bardzo wysoka ochrona SPF, reaplikacja produktu i unikanie nadmiernej ekspozycji na słońce.

BIBLIOGRAFIA:

  1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35946331/
  2.  https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32289393/
  3. Martini M.-C., Kosmetologia i farmakologia skóry, red. nauk. wyd. pol. W. Placek, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2014