Nie zawsze pojawiają się od razu. Niektóre stają się widoczne dopiero po wielu miesiącach lub latach regularnego wystawiania skóry na słońce. Dlatego skuteczna ochrona przeciwsłoneczna to jeden z najważniejszych elementów profilaktyki przebarwień i fotostarzenia. Jak pozbyć się przebarwień na twarzy od słońca?
Dlaczego słońce powoduje przebarwienia?
Za kolor skóry odpowiada melanina, czyli naturalny barwnik produkowany przez melanocyty. Promieniowanie UV pobudza te komórki do zwiększonej aktywności. Wytwarzana melanina ma chronić skórę przed szkodliwym działaniem promieniowania, ale gdy produkowana jest w nadmiarze lub nierównomiernie rozprowadzana, pojawiają się ciemniejsze obszary. Tak powstają przebarwienia skóry na twarzy od słońca.
Jak promieniowanie UVA i UVB wpływa na skórę?
Promieniowanie ultrafioletowe (UV) jest częścią promieniowania słonecznego i obejmuje przede wszystkim docierające do powierzchni Ziemi promieniowanie UVA i UVB. Oba zakresy oddziałują na skórę, ale różnią się właściwościami fizycznymi i głębokością penetracji.
Promieniowanie UVB ma krótszą długość fali i działa przede wszystkim na naskórek. Jest główną przyczyną rumienia i oparzeń słonecznych, a także może powodować bezpośrednie uszkodzenia DNA komórek skóry. UVB uczestniczy również w procesach prowadzących do powstawania opalenizny i przebarwień.
Promieniowanie UVA ma dłuższą długość fali i przenika głębiej – do skóry właściwej. Jego działanie wiąże się przede wszystkim z powstawaniem stresu oksydacyjnego, uszkodzeniem struktur odpowiedzialnych za prawidłową kondycję skóry oraz procesami fotostarzenia. UVA może również przyczyniać się do zaburzeń pigmentacji i nasilać istniejące przebarwienia.
W kontekście przebarwień na twarzy od słońca znaczenie ma więc nie tylko UVB odpowiedzialne za oparzenia. Długotrwała ekspozycja na UVA może pobudzać procesy związane z melanogenezą i sprzyjać utrwalaniu zaburzeń pigmentacji. Co więcej, w przypadku niektórych zmian, zwłaszcza melasmy, znaczenie może mieć również światło widzialne (VIS).
Badania wskazują, że zwłaszcza światło widzialne z zakresu niebieskiego może nasilać melanogenezę i przyczyniać się do powstawania lub utrzymywania przebarwień, szczególnie u osób z melasmą. Dlatego w tej grupie istotne może być stosowanie preparatów zapewniających nie tylko ochronę przed UVA i UVB, ale również przed światłem widzialnym, np. poprzez zastosowanie odpowiednio dobranych filtrów i składników zwiększających ochronę w tym zakresie.
Warto również pamiętać, że promieniowanie UV stanowi jedynie niewielką część całego promieniowania słonecznego docierającego do powierzchni Ziemi – szacunkowo około 10%. W obrębie promieniowania ultrafioletowego zdecydowanie większy udział ma jednak UVA, które odpowiada za około 95% promieniowania UV docierającego do powierzchni Ziemi, podczas gdy pozostałe około 5% stanowi UVB. UVA jest obecne przez cały rok i jego natężenie zmienia się mniej gwałtownie w ciągu dnia i wraz z porą roku niż w przypadku UVB. Promieniowanie UVA może docierać do skóry podczas codziennej aktywności na zewnątrz, a w pewnym stopniu przenika również przez szyby. Z tego względu ekspozycja na UVA nie ogranicza się wyłącznie do intensywnego słońca czy letnich miesięcy.
Dlatego w profilaktyce przebarwień warto wybierać fotoprotekcję o szerokim spektrum działania, zapewniającą ochronę zarówno przed promieniowaniem UVA, jak i UVB. W przypadku osób ze skłonnością do melasmy szczególne znaczenie może mieć również ochrona przed światłem widzialnym (VIS). Stanowi ono około 40% promieniowania słonecznego docierającego do powierzchni Ziemi i, w przeciwieństwie do promieniowania UV, jest widoczne dla ludzkiego oka.