Bezpieczne opalanie – jak korzystać ze słońca z głową?

Dlaczego słońce to nie samo zdrowie?

Promieniowanie słoneczne obejmuje trzy główne zakresy: UV, światło widzialne (VIS) oraz podczerwień (IR), które różnią się długością fali i sposobem oddziaływania na skórę. Promieniowanie UV stanowi ok. 5% widma i obejmuje UVA oraz UVB – UVA przenika głęboko, nasila stres oksydacyjny i degradację kolagenu, natomiast UVB działa w naskórku, powodując rumień, stany zapalne i uszkodzenia DNA. To właśnie promieniowanie UV odpowiada w największym stopniu za fotostarzenie, przebarwienia i zwiększone ryzyko nowotworów skóry.

Światło widzialne (VIS), które stanowi ok. 39% promieniowania słonecznego, również wpływa na skórę – może nasilać powstawanie przebarwień oraz stres oksydacyjny, szczególnie przy długiej ekspozycji. Z kolei promieniowanie podczerwone (IR), stanowiące nawet połowę widma słonecznego, odpowiada za efekt ciepła i prowadzi do wzrostu temperatury tkanek, rozszerzenia naczyń oraz degradacji kolagenu i elastyny (tzw. termostarzenie). Wszystkie te zakresy promieniowania mogą indukować stres oksydacyjny i uszkodzenia komórkowe, dlatego ochrona skóry powinna obejmować nie tylko UV, ale także wpływ VIS i IR.

Co ciekawe, promieniowanie słoneczne dociera do nas nawet w domu czy samochodzie. Badania pokazują, że zwykłe szkło (na przykład okienne) przepuszcza znaczną część promieni UVA — w zależności od rodzaju szkła i warunków pomiaru nawet do ok. 70–75%.

Jak bezpiecznie się opalać?

Skóra potrzebuje czasu, aby przyzwyczaić się do słońca. Jeśli zastanawiasz się, jak się bezpiecznie opalać na słońcu, pamiętaj o kilku podstawowych regułach. 

• Używaj kremów z filtrem SPF, pamiętając, że oznaczenie SPF odnosi się głównie do ochrony przed UVB czyli oparzeniami, nie dając pełnej informacji na temat poziomu ochrony przed UVA.
• Zwracaj uwagę na stosunek ochrony UVA do UVB. Sam wysoki SPF nie gwarantuje pełnej ochrony przed starzeniem skóry i fotouszkodzeniami. Zgodnie z normami europejskimi w produktach do fotoprotekcji ochrona UVA stanowi co najmniej 1/3 deklarowanej ochrony UVB, ale najlepiej gdy poziom ochrony UVA jest zbliżony do UVB.
• Unikaj nadmiernej ekspozycji na słońce w godzinach największego nasłonecznienia, czyli zwykle między 10:00 a 16:00, regularnie nawadniaj organizm, nie dopuszczaj do poparzeń oraz chroń oczy (okulary z filtrem) oraz głowę (kapelusz z rondem, najlepiej 7-10 cm, który zasłoni również uszy, policzki i kark).

Przed planowanym urlopem dobrą praktyką jest rozpoczynanie opalania (aplikując krem z filtrem) od kilku lub kilkunastu minut dziennie i stopniowe wydłużanie czasu ekspozycji, z jednoczesną obserwacją reakcji skóry. 

Bezpieczne opalanie – w jakich godzinach?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań przed wakacjami. Bezpieczne godziny opalania to przede wszystkim poranek i późne popołudnie.

Najsilniejsze promieniowanie występuje zwykle między 10:00 a 16:00. W tym czasie ryzyko poparzeń i przegrzania organizmu jest największe. Jeśli więc interesuje Cię, w jakich godzinach najlepiej przebywać na słońcu, wybieraj godziny przedpołudniowe albo po 16:00.

Warto pamiętać, że nawet siedząc w cieniu, nadal jesteśmy narażeni na działanie promieni słonecznych odbijających się od piasku czy wody.

Czy krem z filtrem naprawdę działa?

Tak, ale pod warunkiem, że jest stosowany prawidłowo. Wiele osób nakłada zbyt małą ilość produktu albo robi to tylko raz dziennie.

Bezpieczny krem do opalania powinien mieć wysoki lub bardzo wysoki poziom ochrony przed UVA i UVB. Najczęściej rekomendowane są produkty z filtrem SPF 30 lub SPF 50, a nawet SPF 50+, szczególnie podczas wakacji i intensywnego słońca.

Co ważne, krem należy aplikować około 20 minut przed wyjściem na zewnątrz i ponawiać aplikację co 2 godziny, a także po każdej kąpieli w morzu czy basenie.

Coraz większą popularnością cieszą się również kremy do opalania z filtrami mineralnymi, które są szczególnie polecane osobom z cerą wrażliwą, alergiczną i dzieciom do 2 roku życia.

Jak wybrać bezpieczne produkty do opalania?

Dobre i bezpieczne filtry i kosmetyki do opalania powinny mieć szerokie spektrum ochrony oraz chronić zarówno przed UVA, jak i UVB.

W składach kosmetyków wyróżnia się dwa główne typy filtrów UV: chemiczne (organiczne) oraz mineralne (nieorganiczne). Do tej pory często przyjmowano uproszczony podział, zgodnie z którym filtry chemiczne miały wyłącznie pochłaniać promieniowanie UV, a mineralne miały je głównie odbijać lub rozpraszać.

Najnowsze dane naukowe pokazują jednak, że mechanizm działania obu grup jest w dużej mierze zbliżony i opiera się przede wszystkim na absorpcji promieniowania UV. W przypadku filtrów mineralnych (takich jak tlenek cynku i dwutlenek tytanu) absorpcja stanowi główny mechanizm ochronny, a zjawiska odbicia i rozpraszania mają jedynie mniejsze znaczenie i zależą między innymi od wielkości cząstek.

Oznacza to, że granica pomiędzy „filtrami chemicznymi” a „mineralnymi” w kontekście mechanizmu działania jest obecnie znacznie mniej wyraźna, niż wcześniej zakładano, a różnice wynikają bardziej z budowy chemicznej i właściwości formulacyjnych niż z samego sposobu ochrony przed UV.

Czy przyspieszacz opalania jest bezpieczny?

Wiele osób przed urlopem zastanawia się, czy przyspieszacz opalania jest bezpieczny. Wszystko zależy od składu produktu i sposobu używania.

Przyspieszacze nie chronią skóry przed promieniowaniem UV, dlatego nie powinny zastępować kremów z filtrem. Najbezpieczniej traktować je jedynie jako dodatek do ochrony przeciwsłonecznej, a nie alternatywę.

Bezpieczne opalanie w ciąży

Kobiety w ciąży powinny szczególnie uważać na słońce. Hormony zwiększają ryzyko przebarwień i podrażnień skóry, dlatego bezpieczne opalanie w ciąży wymaga stosowania produktów z wysokimi filtrami SPF i unikania pełnego słońca.

Najlepiej wybierać lekkie ubrania, kapelusz oraz kremy SPF 50 lub SPF 50+. W czasie upałów trzeba chować się w cieniu i ograniczyć długie przebywanie na plaży, żeby uniknąć przegrzania organizmu, co może grozić nawet odklejeniem łożyska.

Bezpieczny krem do opalania dla dzieci

Skóra dzieci jest znacznie cieńsza i bardziej wrażliwa niż skóra dorosłych. Dlatego bezpieczny krem do opalania dla dzieci powinien mieć bardzo wysoką ochronę SPF 50+ oraz możliwie delikatny skład. Jednocześnie należy uwzględnić fakt, że pod względem funkcjonalnym skóra dziecka nie jest jeszcze w pełni przystosowana do ekspozycji na promieniowanie słoneczne — jej bariera ochronna, mechanizmy naprawcze DNA oraz system obrony antyoksydacyjnej są nadal w fazie rozwoju, co zwiększa podatność na uszkodzenia wywołane UV. 

Dzieci poniżej 6. miesiąca życia w ogóle nie powinny być wystawiane na bezpośrednie słońce. Jeśli jednak zachodzi taka potrzeba, należy stosować właściwe produkty z SPF. Starsze dzieci najlepiej chronić dodatkowo ubraniem z filtrem UV oraz nakryciem głowy. Aplikację produktów do fotoprotekcji warto skonsultować z lekarzem pediatrą lub dermatologiem. Podstawą ochrony u dzieci w każdym wieku pozostaje jednak odzież ochronna, unikanie ekspozycji na słońce w godzinach największego nasłonecznienia (10:00–16:00) oraz stosowanie cienia jako naturalnej bariery przed promieniowaniem UV.

Czy każdy potrzebuje takiej samej ochrony?

Duże znaczenie ma fototyp skóry, czyli naturalna reakcja skóry na słońce. Osoby z bardzo jasną cerą są bardziej narażone na poparzenia i zwykle potrzebują wyższych filtrów SPF. Temat fototypów warto jednak omówić szerzej osobno, ponieważ wpływa on nie tylko na opalanie, ale również codzienną pielęgnację skóry.

Opalaj się bezpiecznie z Biodermą

Zdrowa opalenizna nie musi oznaczać wielogodzinnego leżenia na pełnym słońcu. Wręcz przeciwnie – najładniejszy efekt daje stopniowe i rozsądne opalanie się z odpowiednią ochroną.

Linia Bioderma PHOTODERM obejmuje produkty do ochrony przeciwsłonecznej twarzy i ciała, takie jak Photoderm Aquafluide SPF 50+, MINERAL Fluide SPF 50+ oraz XDefense Ultra-Fluid SPF 50+. Do ochrony ciała dostępne są na przykład Spray do opalania invisible SPF 30, a także mgiełka do opalania Brume invisible SPF 50+, które zapewniają wysoką fotoprotekcję w lekkich, wygodnych formułach. 

W ofercie znajdują się także specjalistyczne formuły, typu Photoderm AKN Mat SPF 30 dla skóry tłustej i trądzikowej oraz Photoderm AR SPF 50+ do cery wrażliwej i naczynkowej. 

Dla skóry szczególnie reaktywnej marka oferuje Photoderm PEDIATRICS Mineral SPF 50+ dla niemowląt i dzieci. Osoby, których skóra negatywnie reaguje na niektóre kosmetyki do opalania, mogą sięgnąć po warianty mineralne o wysokiej tolerancji. 

Z nami dobierzesz właściwy produkt do bezpiecznego opalania rekomendowany przez lekarzy dermatologów – niezależnie od tego, jaki masz typ cery.