SPF – co to jest i dlaczego naprawdę nie warto go pomijać?

SPF to wskaźnik ochrony przeciwsłonecznej, który określa, jak bardzo produkt chroni skórę przed promieniowaniem UVB wywołującym rumień, czyli zaczerwienienie skóry. Warto jednak pamiętać, że SPF nie mówi wszystkiego o jakości ochrony – nie uwzględnia na przykład dokładnego poziomu ochrony przed promieniowaniem UVA ani różnic w formulacji filtrów.

SPF – co to jest?

SPF oznacza Sun Protection Factor. To wskaźnik, który określa, jak dobrze dany produkt chroni skórę przed promieniowaniem UVB. To właśnie ten typ promieniowania odpowiada za oparzenia słoneczne – czyli sytuacje, gdy skóra robi się czerwona, piecze i zaczyna się łuszczyć.

Wyższy SPF oznacza wyższą ochronę. Krem z SPF 30 blokuje około 96% promieniowania UVB, a SPF 50+ około 98%. Różnica wydaje się niewielka, ale w miejscach z bardzo wysokim indeksem UV, przy codziennej ekspozycji na słońce, nawet podczas spaceru czy drogi do pracy, to już ma znaczenie.

Przeczytaj też: Jaki SPF dla dziecka? 

Produkty z oznaczeniem SPF to profilaktyka zdrowia

Warto podkreślić, że stosowanie produktów z filtrami słonecznymi stanowi działanie profilaktyczne. Światowa Organizacja Zdrowia precyzuje, że ochrona przed promieniowaniem UV jest podstawą w zapobieganiu nowotworom skóry. Co więcej, preparaty przeciwsłoneczne znalazły się w 2025 roku na liście podstawowych środków ochrony zdrowia.

Polskie Towarzystwo Dermatologiczne zaleca codzienne stosowanie fotoprotekcji, nie tylko latem, ale przez cały rok. Promieniowanie UVA dociera do skóry niezależnie od pory roku i warunków pogodowych, również w pochmurne dni.

Promieniowanie słoneczne. jego podział i znaczenie dla skóry

Promieniowanie słoneczne obejmuje trzy główne zakresy: promieniowanie ultrafioletowe (UV), światło widzialne (VIS) oraz promieniowanie podczerwone (IR). Każdy z tych rodzajów promieniowania oddziałuje na skórę w inny sposób. Co ważne, może przyczyniać się do powstawania uszkodzeń komórkowych i przyspieszać starzenie skóry.

Promieniowanie UV stanowi około 5% widma słonecznego i obejmuje zakres fal poniżej 400 nm, w tym promieniowanie UVA, UVB i UVC. To właśnie ono odpowiada za opaleniznę, rumień i oparzenia słoneczne, ale również za fotostarzenie oraz zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów skóry. Promieniowanie UVA przenika głęboko do skóry. Nasila stres oksydacyjny i degradację włókien kolagenowych. Natomiast UVB działa głównie na poziomie naskórka, wywołuje stany zapalne i uszkodzenia DNA komórek.

Światło widzialne (VIS), obejmujące zakres od 400 do 800 nm i stanowiące około 39% promieniowania słonecznego, także wpływa na kondycję skóry. Jest niezbędne do widzenia, ale ma wpływ na powstawanie przebarwień, stres oksydacyjny i fotostarzenie, szczególnie w przypadku długotrwałej ekspozycji.

Z kolei promieniowanie podczerwone (IR), którego długość fali przekracza 800 nm i które stanowi nawet połowę widma słonecznego, odpowiada za odczuwanie ciepła. Promieniowanie IR wnika głęboko w skórę, prowadzi do wzrostu temperatury tkanek, rozszerzenia naczyń krwionośnych oraz degradacji kolagenu i elastyny, co określa się mianem termostarzenia.

Warto podkreślić, że zarówno promieniowanie UV, jak i VIS oraz IR mogą indukować stres oksydacyjny i uszkodzenia komórkowe. Im krótsza długość fali promieniowania, tym większa jego energia i potencjalnie silniejsze działanie biologiczne na skórę.

UVB to nie wszystko – co z promieniowaniem UVA?

Wiele osób skupia się wyłącznie na SPF i nie zdaje sobie sprawy, że to tylko część ochrony. SPF odnosi się głównie do promieniowania UVB, ale istnieje jeszcze drugi, równie istotny typ promieniowania – UVA.

Promieniowanie UVA:

• przenika głęboko w skórę, 
• przyspiesza proces starzenia, 
• odpowiada za powstawanie zmarszczek i przebarwień, 
• działa niezależnie od pogody i pory roku. 

Warto wybierać produkty zapewniające ochronę zarówno przed promieniowaniem UVA i UVB. W Unii Europejskiej każdy kosmetyk z filtrem SPF musi oferować również pewien poziom ochrony UVA, jednak może on się różnić w zależności od produktu.

Minimalny zalecany poziom ochrony UVA powinien wynosić co najmniej 1/3 wartości ochrony UVB (SPF), zgodnie z normami UE. Zwracaj uwagę na produkty, w których ochrona UVA jest jak najbardziej zbliżona do SPF i sprawdzaj oznaczenia na opakowaniu, bo im bliższe sobie wartości, tym lepsza ochrona skóry.

Przeczytaj: Jaki SPF do twarzy wybierać na co dzień?

Naturalna ochrona skóry – czy melanina wystarcza?

Czy wiesz, że skóra ma własny mechanizm ochronny w postaci melaniny? Pigmentu, który odpowiada za opaleniznę. Można powiedzieć, że to naturalny filtr przeciwsłoneczny.

Problem polega na tym, że ma ona ograniczone działanie. Melanina nie jest w stanie w pełni ochronić skóry przed uszkodzeniami wywołanymi przez promieniowanie UV, a zwłaszcza przy dłuższej lub intensywnej ekspozycji. Dlatego nawet osoby o ciemniejszej karnacji powinny stosować filtry przeciwsłoneczne.

SPF 30, 50 czy 50+ – co wybrać?

Na półkach ujrzysz różne poziomy ochrony. W praktyce dermatologicznej najczęściej rekomenduje się produkty o wartości co najmniej SPF 30. Jeszcze lepszym wyborem są preparaty SPF 50 lub SPF 50+, przy czym to te drugie zapewniają bardzo wysoką ochronę.

Warto przy tym wiedzieć, że SPF 50+ to nie tylko trochę więcej niż SPF 50. To oznaczenie stosowane dla produktów, które przekraczają próg bardzo wysokiej ochrony i blokują ponad 98% promieniowania UVB. Zdarza się, że filtry mają SPF 60, 70, a nawet 80. 

Marka BIODERMA w linii kosmetyków przeciwsłonecznych PHOTODERM koncentruje się na wysokiej i bardzo wysokiej ochronie przeciwsłonecznej, oferując produkty o SPF 30, 50 i 50+. W ramach europejskich standardów zapewniają one również ochronę przed promieniowaniem UVA, z naciskiem na jej wysoki poziom. 

Jak dobrać odpowiedni krem SPF do swojej skóry?

Wiele zależy od tego, jaki efekt chcesz uzyskać. Poniżej kilka przykładów.

Dlaczego warto stosować krem z filtrem SPF codziennie?

Nie jest prawdą, że krem z SPF sprawdza się tylko w słoneczne, upalne dni. Obalamy mity. Ze słońcem mamy do czynienia codziennie, nawet jeśli jest zachmurzenie. Z tego względu codzienna ochrona przeciwsłoneczna to inwestycja w przyszłość skóry. Spowalnia proces starzenia, zmniejsza ryzyko przebarwień i chroni przed uszkodzeniami DNA skóry, minimalizując ryzyko nowotworzenia.

Jeśli potrzebujesz bezpiecznej i rekomendowanej przez lekarzy ochrony przeciwsłonecznej, od kremów, aż po podkłady, sprawdź produkty z linii PHOTODERM.