Czerwone plamy, sucha, łuszcząca się skóra, swędzące zmiany, które znikają na kilka tygodni, a później wracają. Czasami na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie, dlatego nietrudno pomylić dwie przewlekłe choroby dermatologiczne – łuszczycę i atopowe zapalenie skóry (AZS).
Podobieństwo bywa jednak mylące. Zarówno łuszczyca, jak i atopowe zapalenie skóry (AZS) wiążą się z nieprawidłową regulacją odpowiedzi immunologicznej, ale różnią się mechanizmami zapalnymi i charakterystycznymi zaburzeniami funkcjonowania skóry. Jaka jest więc różnica między tymi chorobami? Podpowiadamy, jakie dają objawy, jakie są ich przyczyny, jak wygląda diagnostyka oraz na czym polega pielęgnacja i leczenie.
Zanim przyjrzymy się różnicom, uporządkujmy podobieństwa. Zarówno łuszczyca, jak i atopowe zapalenie skóry często mają przewlekły i nawrotowy przebieg. Oznacza to, że okresy zaostrzeń przeplatają się z czasem, kiedy zmiany stają się mniej widoczne lub całkowicie ustępują.
Obie choroby mają również podłoże genetyczne. Jeśli występują w rodzinie, ryzyko zachorowania może być większe. W obu przypadkach skóra bywa zaczerwieniona, przesuszona, łuszczy się lub jest pokryta zmianami zapalnymi. Może również swędzieć, pękać i boleć.
Ważna jest jeszcze jedna kwestia! Ani łuszczycą, ani AZS nie można się zarazić.
Zebraliśmy najważniejsze informacje w zestawieniu.
Najważniejszy wniosek? Żadna z tych cech nie rozstrzyga samodzielnie o rozpoznaniu. Łuszczyca może mocno swędzieć, a AZS może obejmować łokcie i kolana. Lekarz bierze pod uwagę cały obraz choroby, a nie tylko pojedynczy objaw.
W przypadku łuszczycy komórki naskórka przechodzą kolejne etapy dojrzewania znacznie szybciej, niż powinny, a układ odpornościowy nieustannie podtrzymuje stan zapalny. Na powierzchni skóry powstają zgrubiałe i zaczerwienione blaszki pokryte łuską. Tak w uproszczeniu można opisać jeden z charakterystycznych mechanizmów łuszczycy.
Nie jest to jednak wyłącznie problem z tempem odnowy skóry. Łuszczyca to przewlekła, immunologicznie uwarunkowana choroba zapalna. Tutaj ważne są limfocyty T oraz szlaki sygnałowe IL-23/Th17. Wydzielane w ich obrębie cytokiny, między innymi IL-17 i TNF, pobudzają keratynocyty, czyli podstawowe komórki naskórka, i podtrzymują stan zapalny. Keratynocyty zaczynają nadmiernie się namnażać, a ich dojrzewanie i złuszczanie zostają zaburzone.
Predyspozycja genetyczna nie oznacza, że objawy są cały czas takie same. U części osób choroba ujawnia się lub nasila pod wpływem określonych czynników. Co do nich należy?
Łuszczyca nie wynika z niewłaściwej higieny ani z tego, że ktoś nie dba o skórę. Nie jest też chorobą wywołaną przez zakaźny drobnoustrój.
U części pacjentów łuszczyca obejmuje nie tylko skórę, ale również paznokcie i stawy. Ból, obrzęk stawów lub poranna sztywność powinny skłonić do konsultacji, ponieważ mogą wskazywać na łuszczycowe zapalenie stawów.
W AZS problem wygląda nieco inaczej. Tutaj na pierwszy plan wysuwa się zaburzenie funkcji bariery naskórkowej, która u zdrowej osoby ogranicza utratę wody.
Można wyobrazić sobie skórę jako mur zbudowany z komórek i lipidów wypełniających przestrzenie między nimi. Gdy ta struktura nie działa prawidłowo, woda łatwiej odparowuje, a substancje drażniące mogą łatwiej przenikać do naskórka. Skóra staje się sucha, wrażliwa i bardziej podatna na stan zapalny.
Znaczenie mają również mechanizmy immunologiczne. W AZS istotną rolę odgrywa odpowiedź immunologiczna typu 2, w której uczestniczą między innymi cytokiny IL-4 i IL-13. Wpływają one na funkcjonowanie bariery naskórkowej, podtrzymują stan zapalny i mogą nasilać świąd.
U części chorych występują także warianty genetyczne związane z filagryną, czyli białkiem ważnym dla prawidłowej struktury warstwy rogowej naskórka. Nie u wszystkich osób z AZS stwierdza się jednak takie warianty.
W przeciwieństwie do łuszczycy, w której często obserwuje się grube, dobrze odgraniczone blaszki, AZS zwykle wiąże się z suchością i uporczywym świądem. Co nasila stan zapalny? Drapanie. Powstaje błędne koło, gdyż swędzenie prowadzi do drapania, drapanie uszkadza barierę, a uszkodzona skóra jeszcze bardziej swędzi.
Zaostrzeniom sprzyjają:
AZS nie jest jednak równoznaczne z alergią. U części pacjentów współwystępują alergie pokarmowe, astma lub alergiczny nieżyt nosa, ale nie u każdej osoby z AZS można wskazać jeden konkretny alergen odpowiedzialny za zmiany skórne. Zobacz objawy AZS.
Informacji dostarczają wygląd zmian, ich rozmieszczenie, przebieg i towarzyszące objawy.
W łuszczycy typowe są czerwone, wyraźnie odgraniczone blaszki pokryte białawą lub srebrzystą łuską. Mogą być grube i wyczuwalne pod palcami. Często występują symetrycznie na łokciach i kolanach.
W AZS zmiany bywają mniej wyraźnie odgraniczone. Skóra jest sucha, zaczerwieniona, szorstka, a przy przewlekłym stanie zapalnym może stawać się pogrubiała. Widoczne mogą być również ślady drapania i drobne uszkodzenia naskórka.
Łuszczyca często obejmuje powierzchnie wyprostne łokci i kolan, skórę głowy, okolice krzyżową oraz paznokcie.
AZS częściej zajmuje zgięcia łokci i kolan u starszych dzieci oraz dorosłych. U niemowląt może pojawiać się na policzkach i powierzchniach wyprostnych kończyn.
To wskazówki, a nie reguły. Łuszczyca może występować w fałdach skórnych, gdzie łuska jest słabo widoczna, a AZS może obejmować dłonie, twarz czy inne części ciała.
Silny, uporczywy świąd jest bardzo charakterystyczny dla AZS. W łuszczycy swędzenie również może występować i czasem bywa znaczne. Nie można więc postawić diagnozy wyłącznie na podstawie tego, czy skóra swędzi.
Drobne wgłębienia na płytce paznokciowej, oddzielanie się paznokcia od łożyska lub żółtawe przebarwienia mogą wskazywać na łuszczycę paznokci. Nie są jednak dla niej całkowicie swoiste.
Jeżeli dodatkowo występują obrzęki stawów, ból palców albo długotrwała sztywność poranna, należy poinformować o tym lekarza. Takie objawy wymagają oceny w kierunku łuszczycowego zapalenia stawów.
Łuszczyca skóry głowy i w okolicy łokci - jak wygląda
Nie ma jednego badania krwi, które samo w sobie potwierdzałoby łuszczycę albo AZS. Rozpoznanie zazwyczaj opiera się na badaniu skóry i szczegółowym wywiadzie.
Dermatolog może zapytać o wiek pojawienia się pierwszych zmian, występowanie chorób w rodzinie, nasilenie świądu, wcześniejsze leczenie oraz czynniki, które poprzedzają zaostrzenia. W razie wątpliwości może zlecić dodatkowe badania.
Stosuje się kilka metod, w tym leczenie miejscowe i ogólne.
W AZS najważniejsze są zalecenia lekarza.
W ofercie marki Bioderma znajduje się linia Atoderm przeznaczona do skóry suchej i atopowej.
Ważne rozróżnienie: kosmetyki Atoderm nie są lekami na łuszczycę ani AZS. Wspierają pielęgnację skóry suchej i wrażliwej, ale nie zastępują leczenia dermatologicznego. Poniższe produkty warto rozważyć jako wsparcie.
Atoderm AD Intensive Baume to balsam emolientowy przeznaczony do pielęgnacji skóry bardzo suchej i skłonnej do atopii. Wykorzystuje technologię Lipidactive, która uzupełnia 15 niezbędnych lipidów i wspiera odbudowę bariery ochronnej skóry. Formuła zawiera ceramidy i naturalne oleje roślinne.
Badania kliniczne potwierdzają skuteczność produktu w łagodzeniu objawów i poprawie komfortu skóry. Balsam koi już po 1 sekundzie, a po miesiącu stosowania wiąże się z 8-krotnym zmniejszeniem odczuwania świądu. W 6-miesięcznym badaniu odnotowano również 92% mniej wybudzeń w nocy oraz zapobieganie nawrotom suchości skóry.
Produkt szybko się wchłania, nie pozostawia lepkiej warstwy i nie zawiera substancji zapachowych. Jest testowany pod kontrolą dermatologiczną i pediatryczną.
Atoderm Intensive Gel Moussant to żel do mycia skóry bardzo suchej, atopowej i podrażnionej. Zawiera niacynamid, siarczany miedzi i cynku oraz Technologię Skin Barrier Therapy™. Delikatnie oczyszcza skórę i pomaga łagodzić podrażnienia. Według testu użytkowego 90% badanych uznało, że skóra jest ukojona, a 90% zauważyło jej nawilżenie. Badanie objęło 20 osób w wieku 25-63 lat ze skórą suchą. Żel nie zawiera mydła ani kompozycji zapachowej. Może być stosowany do twarzy i ciała przez dorosłych, dzieci i niemowlęta od 1. dnia życia. Opakowanie z pompką zawiera 500 ml lub 1000 ml produktu.
To bezzapachowy spray do skóry suchej, bardzo suchej i skłonnej do atopii, który łagodzi świąd w 60 sekund i zapewnia do 6 godzin działania. Zawiera technologię Skin Relief™ z ekstraktami z ambory i zielonej herbaty oraz enoksolon, które pomagają zmniejszyć uczucie swędzenia. Niacynamid i skwalan wspierają barierę ochronną skóry. Spray zapewnia nawilżenie do 12 godzin i ogranicza potrzebę drapania. Ma lekką konsystencję i przyjemnie chłodzi skórę. Można go stosować na twarz i ciało, tak często, jak jest to potrzebne. Jest przeznaczony dla całej rodziny, również noworodków, z wyjątkiem wcześniaków.
Jak więc dobrać pielęgnację? Jeśli głównym problemem jest bardzo sucha, swędząca skóra z tendencją do atopii, warto zacząć od regularnego stosowania odpowiedniego emolientu.
Sprawdź, jak linia Atoderm od Biodermy może poprawić Twoją codzienność!
Łuszczyca powoduje zwykle czerwone blaszki pokryte srebrną łuską, a AZS wiąże się z suchością skóry i dokuczliwym świądem. Dermatolog uwzględnia objawy i lokalizację zmian w diagnostyce różnicowej.
Łuszczyca jest chorobą immunologiczną o złożonym podłożu, a AZS wynika m.in. z zaburzeń bariery skórnej i nadmiernej reakcji zapalnej. Obie choroby mogą mieć uwarunkowania genetyczne.
Objawy łuszczycy często pojawiają się na łokciach, kolanach, owłosionej skórze głowy i tułowiu. Ich lokalizacja może się różnić u poszczególnych pacjentów.
Nie. Żadna z tych chorób nie przenosi się przez bezpośredni kontakt skóry ani wspólne przedmioty. Nie należy więc obawiać się kontaktu z osobami z łuszczycą i AZS.
Czynniki wywołujące mogą obejmować stres, infekcje, podrażnienia i niektóre leki. W AZS znaczenie mają również substancje drażniące, a ograniczenie kontaktu z nimi może pomagać zmniejszać objawy.
Leczenie łuszczycy obejmuje m.in. preparaty miejscowe, fototerapię i leki ogólne. W AZS stosuje się leczenie przeciwzapalne. Plan terapii dobiera dermatolog.
Choroba ma zwykle przewlekły przebieg, ale możliwe są okresy remisji, gdy zmiany ustępują lub stają się mniej widoczne. Odpowiednie leczenie pomaga kontrolować objawy i ograniczać nawroty.
Olejek do mycia skóry przeciw podrażnieniom dla skóry suchej i atopowej
Skóra bardzo sucha i atopowa
Pierwszy (1) balsam emolientowy z technologią Lipidactive. Uzupełnia wszystkie*** 15 niezbędnych lipidów i wspiera odbudowę bariery ochronnej skóry bardzo suchej (3) i atopowej. Koi już po 1 sekundzie. Zapobiega nawrotom suchości przez 6 miesięcy (4).
Skóra bardzo sucha i atopowa
Ultrakojący spray łagodzący świąd dla bardzo suchej skóry
Skóra bardzo sucha i atopowa Skóra sucha i bardzo sucha
Łagodząco-złuszczająca emulsja do ciała i owłosionej skóry głowy
Łupież i łuszcząca się skóra głowy
