Jakie są objawy atopowego zapalenia skóry?
Objawy AZS to świąd, suchość, zaczerwienienie i łuszczenie skóry. Sprawdź, jak rozpoznać atopowe zapalenie skóry!
Objawy AZS? Najpierw pojawia się swędzenie. Niewielkie, ale wystarczy, żeby odruchowo się podrapać. Wkrótce potem skóra jest już zaczerwieniona, piecze, a wieczorem trudno przestać o niej myśleć. Dosłownie, spędza sen z powiek. Drapanie daje krótką ulgę, ale jednocześnie uszkadza naskórek. Tak powstaje błędne koło, które napędza kolejne objawy.
Atopowe zapalenie skóry to przewlekła choroba zapalna, nic więc dziwnego, że daje mocne objawy. W jej przypadku znaczenie mają zaburzenia bariery naskórkowej, ale zarazem nieprawidłowa odpowiedź immunologiczna i indywidualna reakcja na szkodliwe czynniki. Choroba przebiega falami – okresy wyciszenia przeplatają się z zaostrzeniami. Jakie dokładnie są objawy AZS i kiedy trzeba zareagować?
Jakie są objawy AZS?
Atopowe zapalenie skóry może powodować świąd oraz charakterystyczne zmiany skórne, jednak sam świąd nie jest wystarczający do rozpoznania choroby. Diagnozę lekarz stawia na podstawie całego obrazu klinicznego, uwzględniając wygląd i lokalizację zmian, ich przebieg oraz inne cechy charakterystyczne dla atopowego zapalenia skóry.
W przebiegu AZS mogą pojawić:
- suchość i szorstkość skóry,
- zaczerwienienie i stan zapalny,
- łuszczenie,
- w okresie zaostrzenia – pęcherzyki, sączenie i strupy,
- pękanie skóry,
- przy przewlekłych zmianach – lichenifikacja, czyli pogrubienie i zwiększenie szorstkości skóry.
Objawy mogą różnić się w zależności od wieku, fazy choroby i lokalizacji zmian. Sam świąd lub pojedyncza zmiana skórna nie oznaczają jeszcze AZS – rozpoznanie wymaga oceny przez lekarza.
Do oceny nasilenia AZS stosuje się standaryzowane skale kliniczne. Są to przede wszystkim EASI (Eczema Area and Severity Index) oraz SCORAD (Scoring Atopic Dermatitis). EASI uwzględnia rozległość zmian oraz ich nasilenie, a SCORAD dodatkowo bierze pod uwagę świąd i zaburzenia snu. Jednakże lekarz może korzystać również z innych narzędzi, w tym kwestionariuszy oceniających częstość objawów czy wpływ choroby na jakość życia.
Pierwsze objawy AZS – na co zwrócić uwagę?
Na początku skóra może być po prostu sucha, swędzi, a przede wszystkim staje się wrażliwsza niż do tej pory. Równie charakterystyczne staje się zaczerwienienie, łuszczenie lub zmiany zapalne. Pamiętaj jednak, że suchość, która nawraca, sama w sobie nie oznacza zawsze AZS. Podobny obraz mogą dawać inne choroby skóry. Dlatego rozpoznanie opiera się na wywiadzie i badaniu klinicznym.
AZS u dorosłych – objawy i lokalizacja zmian
AZS u dorosłych często obejmuje zgięcia łokciowe i podkolanowe, dłonie, szyję, twarz oraz okolice oczu. Przy przewlekłym przebiegu skóra w miejscach wielokrotnie drapanych może stać się grubsza i bardziej szorstka.
AZS u dziecka – objawy mogą wyglądać inaczej
AZS u dziecka nie musi przypominać zmian występujących u dorosłego. U najmłodszych często zajęta jest twarz (policzki) i zewnętrzne powierzchnie kończyn, a wraz z wiekiem lokalizacja może się zmieniać.
Świąd ma znaczenie nie tylko dla skóry. U dzieci może utrudniać zasypianie, powodować nocne wybudzenia i wpływać na codzienne czynności, zwłaszcza związane ze szkołą i rówieśnikami. Aktualne wytyczne pediatryczne traktują regularne nawilżanie skóry jako jeden z podstawowych elementów postępowania.
Co dzieje się ze skórą przy AZS?
Bariera naskórkowa ogranicza utratę wody i chroni głębsze warstwy skóry przed czynnikami zewnętrznymi. W jej prawidłowym działaniu uczestniczą ceramidy, cholesterol i kwasy tłuszczowe. W AZS bariera jest zaburzona, a jednym z efektów może być zwiększona przeznaskórkowa utrata wody (TEWL). Skóra szybciej się przesusza i staje się bardziej podatna na podrażnienia.
Nieprawidłowa bariera współistnieje ze stanem zapalnym. W AZS ważna jest odpowiedź typu 2, związana z cytokinami IL-4 i IL-13. Z kolei w odczuwaniu świądu uczestniczą na przykład szlaki związane z IL-31. To dlatego AZS jest jednocześnie chorobą bariery i prowadzi do przewlekłych zapaleń.
Co nasila objawy AZS?
Szkodliwe bywają suche i zimne powietrze, przegrzewanie i pot, detergenty, substancje drażniące, niektóre kosmetyki, szorstkie tkaniny i stres.
A co z dietą? Alergia pokarmowa i AZS często współistnieją, szczególnie u niemowląt i małych dzieci. U około 20–40% z nich rozpoznaje się alergię pokarmową, najczęściej na białka mleka krowiego i jaja, ale także ryby, orzeszki ziemne, soję czy pszenicę. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z AZS powinna stosować dietę eliminacyjną – ograniczanie konkretnych produktów powinno mieć uzasadnienie diagnostyczne i być prowadzone pod kontrolą specjalisty.
Jak pielęgnować skórę z AZS?
Podstawą jest regularne stosowanie emolientów, również między zaostrzeniami. Co jest w nich tak ważne? Głównie ograniczanie utraty wody, natłuszczanie skóry i wspieranie funkcji bariery. W zależności od formuły wykorzystują na przykład substancje okluzyjne, humektanty oraz lipidy, takie jak ceramidy.
Liczy się też codzienna rutyna, czyli letnia zamiast bardzo gorącej wody, delikatne mycie, bez intensywnego pocierania i szybkie zastosowanie emolientu po kąpieli.
Kosmetyki na AZS z linii BIODERMA Atoderm powstały dla skóry suchej, bardzo suchej i skłonnej do atopii. Ich założeniem jest wspieranie bariery naskórkowej poprzez odpowiednio dobrane lipidy, składniki nawilżające i okluzyjne.
Nowością w linii jest ATODERM AD INTENSIVE BAUME. Jego formułę oparto na technologii Lipidactive – biomimetycznym kompleksie 15 kluczowych lipidów dla skóry skłonnej do atopii. W jego skład wchodzą na przykład ceramidy i ich prekursor, określone kwasy tłuszczowe, skwalan, estry woskowe i docosanol. Formułę uzupełniają pro-ceramidy oraz oleje kokosowy, jojoba i meadowfoam.
Dzięki temu nie tylko dostarcza lipidy, ale również wspiera naturalną syntezę elementów bariery. Preparat ma działanie kojące po 1 sekundzie.
Czy AZS można całkowicie wyleczyć?
AZS ma charakter przewlekły i nawrotowy. Najważniejsza staje się zatem kontrola choroby, a przede wszystkim ograniczanie świądu i stanu zapalnego – jednakże w tym najważniejsza jest ocena i zalecenia lekarza. Pielęgnacja często jest jednym z filarów wsparcia. Dlatego warto poznać linię Atoderm, w skład której wchodzi wiele produktów. Wykorzystują one na przykład technologię LIPIGENIUM™, która wspiera naturalną produkcję lipidów i białek bariery. Wśród rozwiązań jest też na przykład technologia SKIN BARRIER THERAPY™ - ogranicza przyleganie Staphylococcus aureus do skóry. Wybrane formuły zawierają też składniki przeciwświądowe, takie jak PEA czy enoksolon.
Czy zadbasz o spokój swojego ciała i głowy z pomocą przemyślanej pielęgnacji?
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, nawrotowa choroba zapalna skóry związana z zaburzeniem bariery ochronnej i nieprawidłową odpowiedzią immunologiczną. Objawy mogą mieć różne nasilenie i zmieniać się w przebiegu AZS.
Najczęstsze objawy atopowego zapalenia skóry to świąd, suchość skóry, zaczerwienienie, łuszczenie i zmiany zapalne. W cięższym przebiegu mogą pojawić się również pęcherzyki, sączenie, strupy czy pogrubienie skóry.
Objawy AZS u dorosłych obejmują przede wszystkim świąd skóry, suchość, zaczerwienienie i zmiany zapalne, często w obrębie dłoni, szyi, twarzy oraz zgięć kończyn. Przy przewlekłym przebiegu może dochodzić również do pogrubienia skóry wskutek wielokrotnego drapania.
Nie, atopowe zapalenie skóry u dzieci może mieć inną lokalizację i charakter zmian niż u osób dorosłych. U najmłodszych często zajęta jest twarz i zewnętrzne powierzchnie kończyn, a wraz z wiekiem obraz choroby może się zmieniać.
Atopowe zapalenie skóry u niemowląt często obejmuje twarz, policzki i zewnętrzne części kończyn, a skóra może być sucha, zaczerwieniona i swędząca. W przypadku AZS u niemowląt rozpoznanie zawsze powinno uwzględniać wiek dziecka oraz wygląd i lokalizację zmian.
Nasilenie objawów AZS mogą powodować m.in. suche powietrze, przegrzewanie, pot, detergenty, substancje drażniące, niektóre kosmetyki czy stres. Ważne jest indywidualne rozpoznanie czynników nasilających objawy i ich możliwie unikanie.
Pielęgnacja skóry z AZS powinna przede wszystkim ograniczać suchość, wspierać barierę ochronną skóry i zmniejszać ryzyko jej dalszego uszkodzenia. Podstawą jest regularne stosowanie emolientów, delikatne mycie i unikanie nadmiernego wysuszenia skóry.
Tak, odpowiednio dobrana pielęgnacja skóry atopowej pomaga ograniczać suchość, wspierać barierę naskórkową i łagodzić część dolegliwości związanych z AZS. Nie zastępuje jednak leczenia przeciwzapalnego, gdy występuje aktywne zaostrzenie atopowego zapalenia skóry. Także w trakcie leczenia dermatologicznego pielęgnacja ma charakter komplementarny i stanowi podstawę codziennej troski o skórę atopową.
AZS jest chorobą przewlekłą i nawrotową, dlatego celem postępowania jest przede wszystkim kontrola objawów. W zależności od przebiegu stosuje się leczenie miejscowe, a w cięższych przypadkach również leczenie światłem lub leczenie ogólne.
Konsultacja jest szczególnie ważna, gdy objawy są nasilone, często nawracają, utrudniają sen lub codzienne funkcjonowanie albo pojawiają się sączenie, strupy czy krosty. Lekarz może ustalić przyczyny i metody leczenia oraz dobrać odpowiednie leczenie miejscowe lub inne formy terapii.
Atoderm Intensive eye - kojący krem do powiek
Kojący krem 3 w 1: dla suchej lub podrażnionej skóry powiek
Skóra bardzo sucha i atopowa
Atoderm Huile de douche - olejek do kąpieli
Olejek do mycia skóry przeciw podrażnieniom dla skóry suchej i atopowej
Skóra bardzo sucha i atopowa
Atoderm Intensive gel moussant - kojący żel pod prysznic
Kojący żel pod prysznic dla bardzo suchej i atopowej skóry
Skóra bardzo sucha i atopowa
BIBLIOGRAFIA:
- Nowicki R.J. (red.), ABC atopowego zapalenia skóry. AZS w pytaniach i odpowiedziach, Termedia Wydawnictwa Medyczne.
- Kaszuba A., Maj J. (red.), Praktyka dermatologiczna, Termedia Wydawnictwa Medyczne. Rozdział dotyczący atopowego zapalenia skóry autorstwa R. Nowickiego i M. Trzeciak.
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24035157/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30287309/
- Nowicki R. i wsp., Atopowe zapalenie skóry – aktualne wytyczne terapeutyczne. Stanowisko ekspertów Sekcji Dermatologicznej Polskiego Towarzystwa Alergologicznego i Sekcji Alergologicznej Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego.